8η Μάρτη: Ημέρα της γυναίκας

 «Σήμερα κανείς δεν μπορεί να αγνοήσει το γυναικείο ζήτημα, οποιαδήποτε γνώμη κι αν έχει γι’ αυτό. Η φωνή της Γυναίκας, παράπονο, θρήνος, διαμαρτυρία, γεμίζει την ατμόσφαιρα κι ολοένα γίνεται πιο δυνατή και πιο επίμονη. Φτάνει σε εμάς από τα βάθη των αιώνων κι από τα πέρατα του κόσμου. Καμία δύναμη δεν μπορεί πια να επιβάλει σιγή στην επιτακτική αυτή κραυγή. Το κίνημα της Γυναίκας δεν είναι τώρα το δειλό και ντροπιασμένο άπλωμα του χεριού που ζητιανεύει. Δεν είναι ένα φαινόμενο σπασμωδικό και περαστικό, ούτε είναι κάτι που προκάλεσαν ορισμένες τοπικές συνθήκες. Είναι ένα κίνημα που από καιρό δυνάμωνε υποσυνείδητα. Όμοια με ένα ποτάμι, που αθώρητα πληθαίνουν τα νερά του κάτω από τη γη, ξεχύθηκε τώρα κι απλώθηκε στον κόσμο όλο.
«Τι είναι το παγκόσμιο αυτό κίνημα, από πού πηγάζει κι από πού αντλεί την τεράστια δύναμή του; Σε αυτό νομίζω πως ξεχωρίζει καθαρότατα μια υποσυνείδητη τάση της κοινωνίας να οργανωθεί επάνω σε νέες βάσεις οικονομικές με την πλατύτητα σημασία της λέξης, στην αρχή, ότι είναι ανάγκη να καλλιεργηθούν εντατικά όλες οι δυναμικότητες του ατόμου για ωφέλεια του κοινωνικού συνόλου. Μια τέτοια απόδοση από κάθε άτομο δεν μπορεί ποτέ να κατορθωθεί, όταν καταδικάζεται σε παθητική στάση μια ολόκληρη τάξη της κοινωνίας ή ένα από τα δύο φύλα, αλλά μονάχα με το ξύπνημα της αυτενέργειας σε κάθε άτομο.
Κάθε άτομο πρέπει να νιώσει καθαρά πως είναι κέντρο του συνόλου, μα πως κι όλα τα άτομα είναι όμοια κέντρα, πως έχουν όλα τις ίδιες ευθύνες και τα ίδια δικαιώματα και προς το σύνολο και προς τον εαυτό τους και πως μόνο με την τέλεια ισορροπία μεταξύ ατόμων και συνόλου μπορεί να φτάσει η κοινωνία στην ανωτάτη εξέλιξή της και σε μιαν αληθινή ευδαιμονία. Καμιά καταπίεση, καμιά εκμετάλλευση μιας τάξης από την άλλη, ενός φύλου από το άλλο. Αυτή είναι η γενική αρχή που φανερώνεται με διάφορες μορφές με τον αγώνα του προλεταριάτου από τη μια μεριά, με το φεμινιστικό κίνημα από την άλλη.
«Σχετικά με τη γυναίκα, η κοινωνική αυτή ανάγκη παρουσιάζεται πρώτα-πρώτα σαν μια αόριστη ανησυχία. Είναι η ανησυχία μιας ύπαρξης που ζητεί να εκδηλωθεί ολοκληρωτικά, ακέρια, με ολόκληρο τον ψυχικό της κόσμο, συναίσθημα, διανόηση, βούληση.
Από τη στιγμή που πρωτοφανέρωνει αυτή η ανησυχία, αρχίζει ο αγώνας. Η ίδια η Γυναίκα το αγνοεί. Ανησυχεί, στενοχωριέται, αλλά δεν βλέπει πουθενά διέξοδο. Όταν η πίεση καταντήσει ανυπόφορη, τότε πια ξυπνά μέσα της η ανάγκη να αντιδράσει. Αυτή η αντίδραση είναι το φεμινιστικό κίνημα, ένα κίνημα πλατιά ανθρωπιστικό, που συμβαδίζει με κάθε απελευθερωτική ανθρωπιστική κίνηση κι ολοένα κερδίζει περισσότερη θέση στις συνειδήσεις που έχουν σπάσει τις αλυσίδες των προλήψεων και στις κοινωνίες που οργανώνονται επάνω σε δημοκρατικές βάσεις.
Γι’ αυτό βλέπουμε τις αόριστες τάσεις, τις σπασμωδικές και περαστικές προσπάθειες της Γυναίκας, να παίρνουν μια οριστική μορφή, να διατυπώνονται σε πρόγραμμα καθορισμένο, τη στιγμή που το σάλπισμα της Γαλλικής Επανάστασης γκρεμίζει τον παλιό φεουδαλικό κόσμο και κηρύττει στην οικουμένη τα δικαιώματα του ανθρώπου. Και μέσα στον γενικό αναβρασμό, μέσα στη φρίκη και την αιματοχυσία, ακούγεται η φωνή της Γυναίκας, που ζητεί κι αυτή τα ανθρώπινα δικαιώματά της, ακούγεται το περίφημο φεμινιστικό κήρυγμα της Olympe de Gouges, που λέγει μεταξύ άλλων: «Ο νόμος είναι η έκφραση της γενικής θέλησης. Όλοι οι πολίτες, άντρες και γυναίκες, πρέπει να συντρέχουν στον καταρτισμό του, είτε απʼ ευθείας είτε με αντιπροσώπους των. Ο νόμος πρέπει να είναι ίσος για όλους».
[Αποσπάσματα από την ομιλία της Αύρας Θεοδωροπούλου, 19 Απριλίου 1922, Αίθουσα Ελληνικού Ωδείου]
 

Η Ιστορία

Η 8η Μαρτίου ορίστηκε το 1977 από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών ως Παγκόσμια Ημέρα για τα δικαιώματα της Γυναίκας και τη Διεθνή Ειρήνη.

Η ιδέα για τον εορτασμό της προέκυψε κατά το πέρασμα στον 20ό αιώνα, το οποίο σηματοδοτήθηκε από την εκβιομηχάνιση, την πληθυσμιακή έκρηξη και τις ριζοσπαστικές ιδεολογίες. Το έναυσμα, όμως, είχε δοθεί αιώνες πριν, με τη Λυσιστράτη να πρωτοστατεί σε μια ιδιόμορφη «φεμινιστική» απεργία, προκειμένου να τελειώσει ο πόλεμος των ανδρών. Κατά τη διάρκεια της Γαλλικής επανάστασης οι γυναίκες του Παρισιού ζητούσαν «ελευθερία, ισότητα, αδελφότητα» στις Βερσαλίες. Η γιορτή ουσιαστικά αφορά στους αγώνες συνηθισμένων γυναικών, που με το θάρρος και την αποφασιστικότητα τους έγραψαν ιστορία.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι εργάτριες στο τομέα της υφαντουργίας και του ιματισμού κινητοποιήθηκαν στις 8 Μάρτη του 1857 στη Νέα Υόρκη για τις απάνθρωπες συνθήκες εργασίας και τους χαμηλούς μισθούς τους. Η αστυνομία επιτέθηκε και διέλυσε βίαια το πλήθος των λευκοντυμένων γυναικών, όμως το εργατικό κίνημα είχε ήδη γεννηθεί. Δυο χρόνια αργότερα, οι γυναίκες που συμμετείχαν στις κινητοποιήσεις οργάνωσαν το πρώτο εργατικό σωματείο γυναικών και συνέχισαν τον αγώνα για τη χειραφέτηση τους.

Το 1908 παρέλασαν 15.000 γυναίκες στους δρόμους της Νέας Υόρκης ζητώντας λιγότερες ώρες εργασίας, καλύτερους μισθούς και δικαίωμα ψήφου. Υιοθέτησαν το σύνθημα «Ψωμί και τριαντάφυλλα», με το ψωμί να συμβολίζει την οικονομική ασφάλεια και τα τριαντάφυλλα την καλύτερη ποιότητα ζωής. Η Ημέρα της Γυναίκας γιορτάστηκε για πρώτη φορά από το Σοσιαλιστικό Κόμμα των ΗΠΑ στις 28 Φεβρουαρίου 1909. Ο εορτασμός της καθιερώθηκε το 1910 με πρόταση της Γερμανίδας σοσιαλίστριας Clara Zetkin κατά τη διάρκεια της Δεύτερης Διεθνούς.

Μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση, η φεμινίστρια Alexandra Kollontai έπεισε τον Λένιν να επισημοποιήσει τη γιορτή στη Σοβιετική Ένωση, όμως μέχρι το 1965 αυτή παρέμεινε γιορτή των εργατών. Η άνοδος του φεμινιστικού κινήματος το 1960 αναζωογόνησε το ενδιαφέρον για την Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας. Στις μέρες μας, όμως, σε πολλές χώρες η Ημέρα αυτή έχει χάσει το πολιτικό της μήνυμα: Αφενός εμπορευματοποιήθηκε και αφετέρου εκλήφθηκε ως ευκαιρία για να εκφράσουν οι άνδρες την αγάπη τους στις γυναίκες, όπως κατά την Ημέρα της Μητέρας και του Αγίου Βαλεντίνου.

Ωστόσο, περιστατικά που σημειώνονται με αφορμή τον εορτασμό της Ημέρας τη Γυναίκας, αποδεικνύουν την ανάγκη προβολής και τίμησης, αν μη τι άλλο, των αγώνων των γυναικών. Στην Τεχεράνη στις 4 Μαρτίου 2007, η αστυνομία ξυλοφόρτωσε χιλιάδες άνδρες και γυναίκες που σχεδίαζαν συλλαλητήριο για τον εορτασμό της ημέρας. Οι δεκάδες γυναίκες που συνελήφθησαν κρατήθηκαν για μέρες στην απομόνωση. Οι ακτιβίστριες Shadi Sadr και Mahbubeh Abbasgholizadeh αφέθηκαν ελεύθερες μετά από δεκαπέντε μέρες απεργία πείνας.

Οι γυναίκες απέναντι στην κρίση

Η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ με τη στήριξη του ΛΑΟΣ και την ουσιαστική συναίνεση της ΝΔ, με πολιορκητικό κλριό το δημόσιο χρέος, έβαλε σε εφαρμογή το πιο βάρβαρο πρόγραμμα αναδιανομής εισοδήματος σε βάρος των εργαζομένων και σε όφελος μιας μειοψηφίας επιχειρηματιών, τραπεζιτών και εφοπλιστών. Δε δίστασε να εκποιήσει τις ζωές και το μέλλον της εργαζόμενης κοινωνίας, να περικόψει μισθούς, να προχωρήσει στις ιδιωτικοποιήσεις, να καταργήσει θέσεις εργασίας.  Στο όνομα αυτού του χρέους η κοινωνία γνωρίζει πραγματική συρρίκνωση όλων των συλλογικών και κοινωνικών της κατακτήσεων.

Στις σημερινές συνθήκες της οικονομικής κρίσης με την αντιεργατική-αντιλαϊκή αυτή επίθεση των μέτρων της κυβέρνησης και της τρόικας οι γυναίκες, και ιδιαίτερα οι Μονογονεϊκές οικογένειες και οι μετανάστριες, βρίσκονται σε ακόμη δεινότερη θέση τόσο στον εργασιακό τομέα όσο και στην απλή καθημερινότητά τους. Στα ήδη οξυμμένα προβλήματα των γυναικών στην οικογένεια, στην εργασία και στην κοινωνία – απόρροια των νεοφιλελεύθερων πολιτικών που ακολουθήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια – έρχονται να προστεθούν και νέα, καθώς οι γυναίκες πλήττονται άμεσα λόγω των πολλαπλών τους ρόλων. Τα πρώτα θύματα της κρίσης είναι οι γυναίκες: είναι οι πρώτες που απολύονται, οι τελευταίες που προσλαμβάνονται, οι πρώτες που νιώθουν τα πρόσθετα οικονομικά οικογενειακά βάρη, τα συνήθη θύματα της βίας στο σπίτι, στην εργασία, στο δρόμο.

Στον τομέα της εργασίας:

Συγκεκριμένα, οι δείκτες για τις γυναίκες στην Ελλάδα – ιδιαίτερα για τις νεότερες – είναι οι χειρότεροι σε όλη την Ευρώπη στα ποσοστά της ανεργίας, στις ελαστικές σχέσεις εργασίας, στις απολύσεις, στο ύψος των μισθών και των συντάξεων κ.λ.π.  Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, τον Απρίλιο του 2009 το ποσοστό ανεργίας έφθασε στους άνδρες στο 6,7% και στις γυναίκες στο 13,3%. Στους νέους άνδρες στο 18,3% και στις νέες γυναίκες στο εφιαλτικό 31,8%.

Η εργασία των γυναικών έχει μετατραπεί σε δουλεία: εξευτελιστικές αμοιβές, χωρίς ασφάλιση, με μεταχείριση που περιέχει βία, απειλές, σεξουαλική παρενόχληση και απαράδεκτες έως και θανατηφόρες συνθήκες εργασίας, αλλά και με τις απολύσεις, τις απειλές ή ακόμα και τις επιθέσεις σε συνδικαλίστριες.

Οι γυναίκες συχνά εργάζονται στις εργασίες τις λιγότερο επιθυμητές, τις πλέον πρόσκαιρες, τις πλέον ανασφάλιστες, συχνά ημιαπασχολούνται και βλέπουν καθημερινά την ήδη χαμηλή αγοραστική τους δύναμη να μειώνεται περισσότερο. Παράλληλα, γνωρίζουμε πολύ καλά, ότι οι γυναίκες είναι αυτές που σηκώνουν το βάρος των εξόδων για το φαγητό, την υγεία και την εκπαίδευση της οικογένειας. Η μείωση της αγοραστικής δύναμης των γυναικών επηρεάζει άμεσα τα παιδιά.

Ακόμη, είναι σημαντικό να σκεφτούμε την τάση των γυναικών να δίνουν προτεραιότητα στις ανάγκες των άλλων μελών της οικογένειας, βάζοντας σε δεύτερη θέση τις δικές τους ανάγκες. Η μείωση της αγοραστικής τους δύναμης έχει άμεση επίπτωση στη ψυχική και σωματική τους υγεία. Έτσι, θα τραφούν λιγότερο ή λιγότερο καλά, θα απέχουν από το να ξεκουραστούν οι ίδιες και θα στραφούν σε 2η δουλειά προκειμένου να εξασφαλιστεί το αναγκαίο οικογενειακό εισόδημα.

Η καθημερινή αβεβαιότητα των συνταξιούχων γυναικών είναι ακόμη πιο έντονη. Όλο και περισσότερο οι γυναίκες ζουν την κόλαση των απογυμνωμένων από κάθε αξιοπρέπεια γερατειών, ενώ έχουν περάσει μια ολόκληρη ζωή δουλεύοντας.

Για παράδειγμα στη Γαλλία, με τη γενίκευση της ημιαπασχόλησης, που σημαίνει μισή σύνταξη, οι γυναικείες συντάξεις φτάνουν το πολύ το 40% των ανδρικών.  Στην Πολωνία οι γυναίκες παίρνουν μια σύνταξη μικρότερη της βασικής συλλογικής σύμβασης, που είναι ήδη πολύ χαμηλή.

Με τις μειώσεις στους μισθούς και τις συντάξεις αυξάνουν τη διαφορά στους μισθούς ανάμεσα στα 2 φύλα. Σήμερα, στην Ευρώπη οι γυναίκες κερδίζουν 15% με 20% λιγότερο από τους άνδρα.

Τέλος, οι μετανάστριες εργαζόμενες που απασχολούνται στις δουλειές του σπιτιού ή τη φύλαξη των παιδιών ή των ηλικιωμένων, δέχονται κι αυτές τις επιπτώσεις από την επιδείνωση των οικονομικών των εργοδοτών τους. Το αποτέλεσμα είναι να χάσουν την εργασία τους και μαζί μ’ αυτή την όποια εναλλακτική ευκαιρία που δεν μπορούσαν να έχουν στη δική τους χώρα.

Οι σκληροπυρηνικές πολιτικές που θέλουν να επιβάλουν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, με τη στήριξη του ΔΝΤ και των ευρωπαϊκών συμφωνιών, στοχεύουν στην αποσταθεροποίηση της αγοράς εργασίας, την απώλεια των εργασιακών κεκτημένων δικαιωμάτων, καθώς και την απαξίωση του συνδικαλιστικού δικαιώματος. Δημιουργεί ένα ανθρώπινο δυναμικό παθητικό, που αποδέχεται την ημιαπασχόληση, τη μη αμειβόμενη υπερωρία, το ελαστικό ωράριο, τους πολύ χαμηλούς μισθούς που δεν εξασφαλίζουν την επιβίωση, το καθημερινό σκλαβοπάζαρο. Με το επιχείρημα του δημόσιου χρέους, οι γυναίκες θα δουλεύουν περισσότερο και θα αμείβονται λιγότερο.

Τα σχέδια λιτότητας, όχι μόνο δε δίνουν λύση στα προβλήματα, αλλά θα βουλιάξουν εκατομμύρια εργαζομένων στη μιζέρια και την ανέχεια. Τα αποτελέσματα στις γυναίκες, που πρέπει να ανταπεξέλθουν στους διάφορους ρόλους τους, είναι ακόμη χειρότερα, θλιβερότερα και απογοητευτικότερα.

Έτσι, το δημόσιο χρέος και τα σχέδια λιτότητας δεν είναι καθόλου ουδέτερα απέναντι στο φύλο. Το αντίθετο, στοχεύουν στην εξαθλίωση της γυναικείας μερίδας του πληθυσμού και στην ένταση της ανισότητας μεταξύ των 2 φύλων. Θέλουν ένα γυναικείο πληθυσμό φτωχό, άρρωστο, άνεργο, φιμωμένο, που θα παρέχει όπως μπορεί τη δωρεάν εργασία του, εξυπηρετώντας, με τον τρόπο αυτό, τα συμφέροντα ενός ολόκληρου οικονομικού συστήματος.

Η βίαιη αυτή επίθεση μέσω των μέτρων απέναντι στις γυναίκες δεν εξαντλείται μόνο στον τομέα της απασχόλησης. Οι γυναίκες δέχονται πρώτες τις επιπτώσεις της οικονομικής συρρίκνωσης στη χρηματοδότηση της πολιτικής και κοινωνικής προστασίας. Η διάλυση του κράτους πρόνοιας και οι ιδιωτικοποιήσεις σχεδόν στο σύνολο των δημόσιων υπηρεσιών (δημόσιοι βρεφικοί και παιδικοί σταθμοί, φύλαξη παιδιών, φροντίδα στο σπίτι για ηλικιωμένους και άτομα με αναπηρία, κλπ) έχει τραγικές συνέπειες για τις γυναίκες και τις δυνατότητες που έχουν να βρούνε δουλειά ή και να παραμείνουν σ’ αυτήν που έχουν έτσι ώστε να είναι ενεργά ανεξάρτητα οικονομικά άτομα .

Καταργούν κατακτήσεις μισού αιώνα! Θέλουν να γυρίσουν τις γυναίκες πίσω στο σπίτι, στην εξάρτηση και την υποταγή! Στη «σίγουρη» σιωπή…

Εκτός αυτής της βίαιης, άμεσης επίθεσης, οι γυναίκες είναι οι πρώτες που δέχονται και τις «άρρητες» επιπτώσεις αυτής της κρίσης με το να είναι οι πρώτες που εισπράττουν όλη αυτήν τη διαρκώς αυξανόμενη βία που γεννά η ανασφάλεια, η φτώχεια, τα καθημερινά αδιέξοδα και που εκφράζεται τόσο στην κοινωνία όσο και στις προσωπικές σχέσεις. Και είναι πλέον ορατό ότι οι γυναίκες είναι τα πρώτα θύματα αυτής της βίας που σήμερα φτάνει να παίρνει έως και ακραίες μορφές. Καθημερινά γινόμαστε μάρτυρες μέσω των δελτίων των ΜΜΕ της διαρκώς αυξανόμενης ενδοοικογενειακής βίας (ξυλοδαρμοί και σεξουαλικές κακοποιήσεις, συζυγοκτονίες) αλλά και των γυναικοκτονιών, των βιασμών και της επικίνδυνα ανεξέλεγκτης κατάστασης του τράφικινγκ.

Απέναντι στις συνέπειες της όλο και αυξανόμενης βίας που βιώνουν στην καθημερινότητά τους οι γυναίκες είναι τελείως εκτεθειμένες όταν όλες οι – έστω και λίγες – δομές που υπήρχαν έχουνε κλείσει ή υπολειτουργούν. Έτσι, από τον Ιούλιο έκλεισε ο ξενώνας  φιλοξενίας κακοποιημένων γυναικών του Δήμου Αθηναίων και της Γενικής Γραμματείας Ισότητας στην Αθήνα, καθώς επίσης και η δομή στήριξης του ΕΚΚΑ στη Θεσσαλονίκη, η μόνη που παρείχε ολοκληρωμένη στήριξη, έκλεισε τον ξενώνα φιλοξενίας κακοποιημένων γυναικών και εφήβων λόγω έλλειψης προσωπικού και υπολειτουργεί περιμένοντας τη χρηματοδότηση μέσω του ΕΣΠΑ.

Σήμερα

H Πρωτοβουλία Γυναικών ενάντια στο χρέος και στα μέτρα λιτότητας καλεί σε διαδήλωση/ πορεία στις 8 Μάρτη στην Θεσσαλονίκη στις 6 μμ στο ΄Αγαλμα Βενιζέλου.

 

Ισες αμοιβές και αύξηση της συμμετοχής των γυναικών στην πολιτική ζητάει το Συμβούλιο της Ευρώπης
 

Πηγές:

*Εισηγητικό κείμενο από την δημιουργία της Πρωτοβουλίας Γυναικών ενάντια στο χρέος και στα μέτρα λιτότητας.

*άρθρο με τίτλο “Σήμερα οι γυναίκες δεν γιορτάζουν, αγωνίζονται” που δημοσιεύτηκε στο tvxs στις 8 Μάρτη του 2010

Σχόλια

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Loading…

0

Ανακοίνωση Φόρουμ μεταναστών Κρήτης

Αξιωματούχοι της Λιβύης σε μυστικές πτήσεις